องคมนตรีประชุมคณะกรรมการกลั่นกรองและขับเคลื่อนการปฏิบัติงานตามนโยบาย ครั้งที่ 1/2564

วันที่ 7 ตุลาคม 2563 เวลา 09.00 น. พลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโครงการหลวง เดินทางไปร่วมประชุมคณะกรรมการกลั่นกรองและขับเคลื่อนการปฏิบัติงานตามนโยบาย ณ ห้องกัลปพฤกษ์ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งถือเป็นวาระประชุมแรกของปีงบประมาณ 2564  

นับตั้งแต่มูลนิธิโครงการหลวงก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2512 ในลักษณะโครงการส่วนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อแก้ปัญหาความยากจน การปลูกฝิ่น และการทำลายป่าบนพื้นที่สูงในประเทศไทย การดำเนินงานเริ่มขึ้นจากการวิจัยทดลองพืชเขตหนาวในพื้นที่เล็ก ๆ ใกล้พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์ ด้วยความไม่รู้จึงเกิดการวิจัยอย่างหลากหลาย ทำให้มีผลิตผลเขตหนาวปลูกในประเทศมากมายดังเช่นวันนี้ ความสำเร็จที่ประจักษ์ชัดนี้ เกิดด้วยพระปรีชาสามารถ พระมหากรุณาธิคุณ และทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจของคนไทย นำมาซึ่งความร่วมมือร่วมใจจากเหล่าอาจารย์ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัย หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และองค์กรต่างประเทศ ในการดำเนินงาน และรูปแบบนี้ได้ขยายผลไปยังพื้นที่ต่าง ๆ จนถึงปลายปี พ.ศ.2559 จึงกำเนิดศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแห่งล่าสุดในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นับเป็นศูนย์พัฒนาโครงการหลวงลำดับที่ 39 ของมูลนิธิโครงการหลวง ตั้งอยู่ใน อ.แม่ระมาด จ. ตาก ซึ่งมีที่มาจากปัญหาการบุกรุกทำลายป่า ไร่เลื่อนลอย และการปลูกฝิ่น เช่นเดียวกับพื้นที่อื่น ๆ ในความดูแลของมูลนิธิโครงการหลวง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมีพระมหากรุณาธิคุณสืบสานรูปแบบการพัฒนาที่สูงตามโมเดลที่ได้รับพระราชทานจากพระบรมราชชนก

   

ปัจจุบันศูนย์ฯ เลอตอ ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรชนเผ่าปกาเกอญอปลูกพืชเขตหนาว อาทิ เสาวรส สตรอว์เบอร์รี มันเทศญี่ปุ่น ผักกาดขาวปลี คะน้าฮ่องกง เป็นอาชีพทดแทน ทำให้พื้นที่ไร่เลื่อนลอยและพื้นที่ฝิ่นลดลงกว่าร้อยละ 98  และในปีนี้ยังได้มุ่งวิจัยพัฒนาพืชท้องถิ่นบนพื้นที่สูง เพื่อเพิ่มผลผลิตและความมั่นคงทางอาหารแก่ชุมชน โดยมูลนิธิโครงการหลวง ร่วมกับสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง คัดเลือกพันธุ์ข้าวนาที่ทนทานต่อแมลงบั่ว ศัตรูพืชสำคัญที่เข้าทำลายยอดข้าวในพื้นที่ ได้แก่ ข้าวพันธุ์บือแม้ว และบือวาเจาะ นอกจากนี้ยังได้จัดทำแปลงทดสอบสาธิตการปลูกผักกาดหัว แรดิช รวมทั้งแนะนำวิธีการตัดเถามันเทศในระบบปลูกแบบคลุมแปลงแก่เกษตรกร ซึ่งจะเริ่มเก็บเกี่ยวในเดือนตุลาคม การดำเนินการของศูนย์ฯ เลอตอเป็นรูปแบบของความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ อาทิ สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด สำนักงานจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 4 (ตาก) และศูนย์อุตุนิยมวิทยาภาคเหนือ เพื่อราษฎรทุกกลุ่มในพื้นที่ โดยเริ่มจากการสร้างความเข้าใจแก่ผู้นำชุมชนและเยาวชนซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญของชุมชนในอนาคต  พัฒนากลุ่มเยาวชนเครือข่าย หรือ Young smart farmer  ร่วมกับโรงเรียนในพื้นที่ส่งเสริมยุวเกษตรกร พร้อมทั้งพัฒนาอาชีพแก่กลุ่มสตรี และผู้สูงอายุ ในการดูแลสิ่งแวดล้อม โดยได้รับความร่วมมือจาก ปตท. ในโครงการสวมหมวกให้ดอย ร่วมกันปลูกป่า เพิ่มพื้นที่สีเขียว รวมทั้งต่อยอดผลจากการถ่ายทอดความรู้ด้านอุตุนิยมวิทยาเบื้องต้น เพื่อให้เกษตรกรได้ใช้ประโยชน์จากข้อมูลอุตุนิยมวิทยา ในการวางแผนการผลิต ลดการสูญเสียของพืชผลทางการเกษตร ปัจจุบันได้เตรียมติดตั้งเครื่องมืออุตุฯ แบบอัตโนมัติ เพื่อเก็บข้อมูลสภาพอากาศ ความชื้น ในพื้นที่ศูนย์ฯ เลอตอ และส่งเสริมกิจกรรมเสียงตามสายเพื่อการสื่อสารข้อมูลที่เป็นประโยชน์ภายในชุมชน


ความก้าวหน้าการดำเนินงานศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ อ.แม่ระมาด จ. ตาก

ด้วยจุดเริ่มต้นของการพัฒนา มาจากการวิจัย มูลนิธิโครงการหลวงจึงเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่และนักวิชาการของมูลนิธิฯ ได้พัฒนาสู่การเป็นนักวิจัยรุ่นใหม่ ในปีงบประมาณ 2564 มีการดำเนินโครงการวิจัยโดยงบประมาณของมูลนิธิฯ 50 โครงการ รวมงบประมาณกว่า 19 ล้านบาท ผลการวิจัยเหล่านี้จะเกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรทั้งบนพื้นที่สูงและพื้นราบ ส่งผลให้ประชาชนชาวไทยมีวัตถุดิบอาหารที่ดี มีคุณภาพ มีความหลากหลาย ลดการนำเข้าจากต่างประเทศได้อีกด้วย

นอกจากนี้ ความสำคัญในเรื่องสิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิตของราษฎรก็ยังเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง โดยมูลนิธิโครงการหลวงได้เน้นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ขณะนี้ได้เตรียมขอรับรองขึ้นทะเบียนชีวภัณฑ์ป้องกันกำจัดศัตรูพืช เพื่อทดแทนสารเคมีเกษตร อีก 3 รายการ ได้แก่  พีพี-เบ็บ สำหรับป้องกันมอดเจาะผลกาแฟและแมลงหวี่ขาวในมะเขือเทศ พีพี-บี10 สำหรับป้องกันโรคเหี่ยวเขียวในมะเขือเทศ และ พีพี-ไตรโค สำหรับป้องกัน โรคโคนเน่าในกะหล่ำปลีและโรคเหี่ยวเหลืองในมะเขือเทศ โดยมีแผนเริ่มใช้ภายในปีนี้