องคมนตรีลงนามบันทึกความร่วมมือระหว่างมูลนิธิโครงการหลวง กับสถาบันการศึกษา และหน่วยงานภายในประเทศ 

วันที่ 23 ธันวาคม 2562 นายจรัลธาดา กรรณสูต องคมนตรี ประธานกรรมการมูลนิธิโครงการหลวง และพลเอก กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี ประธานกรรมการบริหารมูลนิธิโครงการหลวง ได้เดินทางถึงเรือนกล้วยไม้ อุทยานหลวงราชพฤกษ์ จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อเป็นผู้แทนในฝ่ายมูลนิธิโครงการหลวง ลงนามความร่วมมือทางวิชาการร่วมกับ สถาบันการศึกษา จำนวน 5 แห่ง และสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย

นับแต่ปีพุทธศักราช 2512 ที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงก่อตั้งโครงการหลวง เพื่อพัฒนาพื้นที่สูง ปรับเปลี่ยนวิถึชีวิตของชาวไทยภูเขาที่ยากลำบากจากการปลูกฝิ่น ทำไร่เลื่อนลอย ด้วยพระวิสัยทัศน์ยาวไกล จนนับได้ว่าเป็นต้นแบบความสำเร็จในการพัฒนาพื้นที่สูง สิ่งสำคัญที่สุดคือ การบูรณาการความร่วมมือจากหน่วยงาน โดยเฉพาะความร่วมมือจากสถาบันการศึกษา และสถาบันด้านการวิจัยระดับประเทศ ทั้ง 6 แห่งนี้ ได้สร้างองค์ความรู้มากมาย ในทุกมิติของการพัฒนาบนพื้นที่สูง บังเกิดผลต่อการพัฒนาทั้งด้านการเกษตร เศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม คุณูปการของความร่วมมือจาก 6 สถาบันนี้ ประกอบด้วย

  • มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เข้ามาร่วมมือกับโครงการหลวงตั้งแต่เริ่มแรกการก่อตั้ง โดยคณาจารย์ ผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านได้ร่วมเป็นอาสาสมัครทำงานในด้านงานวิจัยและพัฒนาไม้ผลเขตหนาว และการจัดการด้านทรัพยากรธรรมชาติ เกิดโครงการ ป่าชาวบ้าน การผลิตไม้เพื่อใช้ประโยชน์ในชุมชน ตามแนวทางป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง จนทำให้พื้นที่ดำเนินงานของโครงการหลวงเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตรและการจัดการป่าไม้ที่สำคัญ และปัจจุบันยังได้สนับสนุนการจัดทำหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ "ผลงาน 50 ปี ของโครงการหลวง”
  • มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นอีกหนึ่งสถาบันการศึกษาที่ได้ร่วมกับโครงการหลวงดำเนินการวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงมาตั้งแต่เริ่มแรก โดยคณาจารย์อาสาสมัครได้ร่วมทำงานถวายในด้านการเกษตร ดำเนินการฝึกอบรมชาวเขา ครู และตำรวจตระเวนชายแดน ให้มีความรู้ในการทำเกษตรอย่างยั่งยืน ร่วมดำเนินงานวิจัยการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์บนพื้นที่สูง โดยเฉพาะการวิจัยและพัฒนาด้านไม้ดอกเขตหนาว จนเกิดการส่งเสริมและพัฒนาเป็นอาชีพทั่วไปของเกษตรกรในประเทศไทย รวมทั้งความร่วมมือด้านการแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต
  • มหาวิทยาลัยแม่โจ้ คณาจารย์ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้อาสาทำงานถวายในด้านการส่งเสริมอาชีพแก่เกษตรกร โดยเฉพาะด้านพืชผัก และพืชไร่ ในพุทธศักราช 2523 ได้มีการจัดตั้ง "ฝ่ายพัฒนาเกษตรที่สูง" ขึ้นเพื่อปฏิบัติร่วมกับโครงการหลวง และได้รับมอบให้เป็นร่วมปฏิบัติงานในพื้นที่โครงการหลวงอย่างต่อเนื่อง ตลอด 50 ปี ได้ก่อให้เกิดผลสำเร็จในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของชาวเขา นอกจากนี้มหาวิทยาลัยแม่โจ้ยังได้สนับสนุนพื้นที่ตั้งของหน่วยประสานงานวิจัย และดำเนินกิจกรรมกองทุนปุ๋ยอินทรีย์และไฮโดรโพนิคส์ อีกด้วย

 

  • และ 2 สถาบันการศึกษา คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา และ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ได้ให้ความร่วมมือโดยจัดตั้ง”ศูนย์ความร่วมมือมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนาและมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีเพื่อมูลนิธิโครงการหลวงและกิจกรรมวิชาการ” เพื่อดำเนินการภายใต้แผนงานด้านวิศวกรรมเทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม เช่น พลังงานสะอาด วิจัยและพัฒนาเครื่องจักรที่มีความจำเพาะ อาทิ การสร้างระบบเย็นเร็วด้วยลมและน้ำ การสร้างความสามารถเชิงระบบทางวิศวกรรมให้แก่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงในการบำรุงรักษาเครื่องจักร ระบบควบคุมสภาวะแวดล้อมสำหรับพืชและประมงพื้นที่สูง รวมถึงด้านการออกแบบสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม สนับสนุนองค์ความรู้เพื่อเพิ่มทักษะด้านช่างให้แก่เจ้าหน้าที่และเกษตรกรของโครงการหลวง

 

  • หน่วยงานร่วมของโครงการหลวงอีกแห่งหนึ่งคือ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยที่สำคัญของประเทศไทย ในสังกัดกระทรวงอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ดำเนินงานวิจัยและพัฒนาด้านการเพาะเห็ดเขตหนาวบนพื้นที่สูง ต่อมาได้มีการวิจัยด้านการผลิตวานิลา และสนับสนุนการนำวัตถุดิบจากเศษเหลือทิ้งจากการเกษตร มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการเพาะเห็ด นอกจากนี้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ฯ ได้สนับสนุนให้โครงการหลวงใช้พื้นที่ดำเนินงาน จำนวน 2 แห่ง ได้แก่ อาคารเพาะเห็ดและผลิตเชื้อเห็ดระบบควบคุมสภาพแวดล้อมของศูนย์วิจัยเห็ดเขตหนาวดอยปุย อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันเป็นพื้นที่สำหรับวิจัย พัฒนา และผลิตหัวเชื้อเห็ด และอาคารโรงเรือนเพาะเห็ดระบบปิดแบบประยุกต์ ที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงป่าเมี่ยง อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่


จากการดำเนินงานร่วมกันของ 6 หน่วยงานตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ก่อให้เกิดคุณูปการระหว่างกันมากมาย การจัดทำบันทึกความเข้าใจความร่วมมือทางวิชาการครั้งนี้ จะเป็นการส่งเสริมสนับสนุนการปฏิบัติงานด้านวิชาการ การพัฒนานวัตกรรมและส่งเสริมความร่วมมือทางวิชาการในทุกมิติ และส่งเสริมให้นักวิชาการ คณาจารย์ นักศึกษาและบุคลากรของโครงการหลวง และมหาวิทยาลัยในระดับต่างๆ ได้ร่วมดำเนินงาน แบ่งปันองค์ความรู้จากการวิจัยและการศึกษาร่วมกัน